(transcripties door Sikke Postma)
 
Dirk de Witte en zijn vrouw Jutte geven in 1494 hun eigendommen Grote Rieffeler en half Zarynck aan de gilden st. Anna en st. Antonij. Als betaling daarvoor moet elke gilde twee extra pravanden (preuvingen ofwel dagelijkse voedselpaketten) aan de armen geven. Hierbij horen onderstaande koopakten van het door Dirk in 1478 gekochte Rieffeler en in 1482 gekochte halve Saerynckmaet.

NL-ZuRAZ
Toegangsnummer          : 0084
Inventarisnummer         : 0645-2470-0001

Ic Johan Mom van Kelle drost slandes van Zutphen doen kont aepenbaerlick tuegende aevermits desen aepenen breve dat voer my ende voer gerichtslueden hyr nae bescreven in enen aepenbaeren geheechden sittenden gerichte gekommen sijn Johan Enserinck by hem selven ende Wyllem sijn echte wijff myt hem als myt oeren gerechten momber de oer myt ordele ende myt rechte aldaer gegeven waert. Ende bekanden myt oeren vryen willen voer hem ende voer oeren erven dat sie voer ene somme geldes de hem tot oeren willen ende te danke wittlick ende wal vernoecht ende betaelt is in enen steden vasten erfkoepe erflick ende ewelick vercocht hebben ende droegen op Derick den Wytten ende Jutten synen echten wijve ende oeren erven oer aelinge erve ende guet gehieten den groeten Ryeffeler, uutgesecht dat stucke van drie off vierdehalf molder zaet lands dat achter opten campe ander maerke afgepaelt is, soe dat selve erve mitten huese, bongarden, hoff, gaerden ende myt den potbrynke ende myt alle sijnen rechte ende tobehoere nyet uutgeschieden dan de drie off vierdehalf molder zaet landes vorseit te torve te twijge te bussche te broeke te waeter ende te wiede ende mit synen vier meden als myt deer huesmaet de licht tusschen den groeten camp mit eenre sijden ende deer maerke myt deer andere syden myt enen eynde streckende andes Paepen maetken ende mit den anderen eynde oeck ande maerke ende deer Brynckmaet de gelegen is tusschen Bannyckmaet myt eenre sijden ende Boykerinckmaet myt der andere sijden myt beiden eynden streckende ande maerke ende Bruenremaet licht all umme an deer maerke uutgesacht dat ene eynde myt naemen voer strecket an Boykerinckmaet. Item Ryeffeler slach myt synen weghe dent hebben ende behoelden sall deer Johan Meyntings slach thent op de maerke ende licht tusschen des Paepen slach mit eenre sijden ende Hyddinck slach mit deer andere sijden myt synen enen eynde nemelick voer streckende an Johan Meyntyngs slach vorseit ende myt den anderen eynde an de Baecksche weteringe te zaemen gelegen is inden kerspell van Hengell ende in der buerscap van Bekevelt ende is een vrij tijnsguet vrij van allen tienden groff ende smaell in hoegen ende in sijden vorseit zoe het [… rest van deze regel zit onder een vouw in het papier …] een oelt moercken ende uut Bruenre maet vorseit oeck een oelt moercken te tijnse ende nyet meer. Ende Johan Enserinck ende Wyllem sijn huesvrowe vorseit hebben nae myt oeren vryen willen voor hem ende voer oeren erven op dat vorseide erve groete Ryeffeler myt allen synen rechten ende tobehoer vorseit vertegen myt handen halme ende myt monde alsoe dat ordell ende gerichtsluede naebescreven wijsden vor recht dat sie ende oer erven daervan onterft weren ende myt allen gijn ansprake noch toseggen off recht meer daer an en hedden noch en behielden in geenre wijs ende dat Derick de Witte ende Jutte sijn huesvrowe vorseit ende oer erven daer wedder an geërft ende gerechticht sijn erflick ende ewelick te besitten ende rustelick ende vredelick te gebrueken bueten yemants wedderseggen medde soe laefden Johan ende Wyllem vorseit voer hem ende voer oeren erven Derick ende Jutten vorseit ende oeren erven des voerseide erves ende guets gehieten den groeten Ryeffeler mit alle synen rechten ende tobehoer te staen ende te waeren jaer ende dach als erfkoeps recht is ende als men een edell tientvrij tynsguet nae den lantrechte slandes van Zutphen myt rechte waeren sall ende allen hynder ende vorkommer af te doen voer alle de genne de des ten rechten kommen willen beheltlick doch mynen guedigen heren hertogen van Gelre alle sijnre gnaeden rechts an den erve ende guede vorseit sonder alle argelist. Hyr weren myt my drosten vorseit an ende aever als gerichtsluede Kerstken  Scherpinck ende Johan Raebens ende meer luede genoech de dit medde segthen ende hoerden. In oerkonde des heb ick Johan Mom van Kelle drost vorseit myn segell an desen breif gehangen ende omme der vorder vestnisse willen hebben wij Kerstken Scherpinck ende Johan Raeben gerichtsluede vorseit medde ter beden Johans ende Willems vorseit elk onse segele medde an desen breif gehangen. Ende ick Johan Rederinck tijnsheer des erfs ende guets vorseit want ick desen erfkoep medde belieft, bestedicht ende consentiert hebbe beheltlick doch my myns tijnses vorseit soe heb ick noch te vorder vestnisse myn segell oeck medde an desen breif doen hangen. Gegeven inden jaere ons heren duesent vierhondert achtendesoventich op maendach nae sunte Willebrorts dach. [maandag 9 november 1478]

NL-ZuRAZ
Toegangsnummer          : 0084
Inventarisnummer         : 0645-2471-0001

Ic Steven van Kervenhem als een thinsheer aver dese hoffstede ende maet hier nae bescreven doe kont ende tughe in dessen apenen brieve dat voer mij ende voor thynsgenoeten hier nae bescreven ghekomen sint Aernt van Vorden ende Lamme syn echte huusfrouw. Aernt voerseit by hem selven ende Lamme voerseit myt Aernt voerseit oeren echten man ende momber ende bekande myt hant oers mombers als ordell ende recht wisede dat sie voer hem ende oeren erven myt oeren vrien moetwillen vercocht hebben voer hem ende oeren erven voer ene summe van ghelde die hem tot oeren wille guetlick ende wall toe dancke vernoecht ende betaelt is oer halve hoffstede mytten halven maetken Derick die Witte ende Jutte synre echten huusfrouw ende oeren erven soe die voerseide hoffstede mytten kampen gelegen is myt alle sinen toebehoer gheheiten is Saerynck maet gelegen is inden kerspell van Hengell inder buerschap van Bekevelt an erffnisse myt der eenre zijt des passtoers bekemaet mytter anderen zijt langhes die merck geheiten Grises egge mytten enen eynde an Meyntynck maet mytten anderen eynde an Vockynck maet vrij ende quyt als voer een thynsguet dat men van my Steven voerseit toe tynse holt jaerlix myt enen olden moerken ende beheltlick my ende mynen erven onses guedes rechtes an des voorseiden hoffsteden ende maetken. Ende bekanden oick mede ende draghen ende verteghen vander hant myt hande halme ende monde als sie myt rechte doen solden voer hem ende oeren erven die voerseide halve hoffstede ende dat halve maetken all soe dat sie daer van onterfft sullen wesen erfflick ende ewelick ende alle weghe. Oick mede bekanden Aernt ende Lamme voerseit voer hem ende oeren erven der voerseiden halve hoffstede ende dat halve kampken voorseit waerschap toe doen jaer ende dach als erffkoeps recht is als men een thynsguet inder greefschap van Zutphen myt rechte schuldich is toe waeren ende allen hinder ende voerkommer aff toe doen voer alle die ghene die des ten rechte komen willen. Oick laeffden Aernt ende Lamme voerseit voer hem ende oeren erven Derick die Witte ende sinen erven der voerscreven halve hoffstede ende dat halve maetken voerseit beter vestenisse toe doen myt hande ende myt monde als sie des van hem begheren sonder weder seggen ende sonder alle arghelist. Hier hebben myt my aver ende an gheweest thynsghenoten Evert Steverdinck ende Lambert Boykerynck. In oerkonde der waerheit soe heb ick Steven van Kervenhem als een thynsheer voer my ende voer mynen erven mynen seghell an dessen brieff gehangen. Ind om der meerre vestenisse wille soe heb ick Aernt van Vorden voerseit voer my ende voor Lamme myn lieve echte huusfrouw om oer bede wille ghebreckt oers seghels ende voer ons beyder erven myn segell mede an dessen brief ghehangen. Ghegeven int jaer ons heren dusent vierhondert twyendetachtentich op den hilligen Schortell wonsdach. [woensdag 3 april 1482]

NL-ZuRAZ
Toegangsnummer          : 0084
Inventarisnummer         : 0645-2425-0001

Wij Arnt Huyrnynck ind Jacop Schymmelpennynck scepenen to Zutphen doen kont ind tuegen dat voir ons in scependom gekomen sijn Derick die Wijt by hem selven ind Jutte to Kalffsler sijn echte wyff mit hem as mit oeren gerechten momber ordelick daertoe verkoren. Ind bekanden voir hem ind oeren erven dat zy in die ere Gaitz voir hem ind oirre beijder frunde zielen erfflick avergegeven hebben in die heilige Gilden van sunte Annen ind sunte Anthonie in onser groter kercken dairinne die almissen van gyfft voir derselven kercken oire alinge erve ind gronden geheiten grote Rieffeler met oer halve hoffstede geheiten Zarynck soe sulx gelegen is inden kerspel van Hengell inde buurschap van Bekefelt mit all oeren rechten ind toebehoir, allet na vermoegen der brieve dairaff wesende ind nu den gilden vurseit avergegeven synt, alsoe dat die gilden vurseit samenderhant dit erve ind die halve hoffstede vurseit erfflick ind ewelick tot behoeff der huusarmen hebben, besitten ind gebruycken sullen, in alre maten Derick ind Jut vurseide dit gebruyckt hebben beheltlick dat die olderluide ind gildemeisteren van beyden gilden vurseit ind oir nakomelingen tot bede ind begeerten Derix ind Jutten vurseit elck twee pravanden voir oirre beyder zielen ind oirre beyder vrunde zielen meer uutsetten ind omb gaitzwill gheven sullen dan zy voir esen dage toe gegeven hebben sonder wederseggen ind sonder all argelist. In orkonde des soe hebben wy scepenen vurseit elck onsen segell an desen brieff gehangen. Gegeven inden jair onss heren duesent vier hondert vierindtnegentich op goensdach na translationis Martini. [woensdag 9 juli 1494]

[Concorderende
In Camera]

Uit Schatten uit het historisch verleden van Hengelo Gld. door Marian Kruijt-Greevink

Huwelijksaanzoek met een zakdoek

ECAL 3021 - 862

Hengelo, den 26. Meij 1722
Jan te Refel is voor de rechtbank verschenen en meldde hoe hij met veel bevreemding vernomen had dat ene Henrick Gerritsen, wonend aan de Leemcuijle, het in zijn hoofd had gezet om met zijn dochter Aeltjen te trouwen. Dat hij haar daartoe twee rijksdaalders in een zakdoek heeft opgedrongen. Ondertussen had Aeltjen spijt gekregen en Jan te Refel verklaarde dat hij haar nooit en te nimmer toestemming zou geven om met genoemde Henrick Gerritsen te trouwen. Hij bedankte Henrick en verzocht de gerechtsbode om de twee rijksdaalders met de zakdoek aan Henrick terug te geven, met de waarschuwing 'in val die selve wederom an sijn dogter mogt worden gebragt, dat hij die selve an anderen menschen sal horen uijt te tellen' (een voor ons onduidelijk dreigement …)

Willem Gielink, geauthoriseerd gerechtsbode, heeft de zakdoek met de twee rijksdaalders aan Henrick Gerritsen gebracht en hij heeft die aangenomen.

(transcriptie door Sikke Postma)

NL-ZuRAZ
Toegangsnummer          : 0349
Inventarisnummer         : 173

3369

Voor Herman Franҫois Lulofs, openbaar notaris in het arrondissement Zutphen, provincie Gelderland, residerende te Zutphen, en in tegenwoordigheid van de nagenoemde mede ondergeteekende getuigen, compareerden zowel:
te eener zijde de edelachtbare heeren Godard Philip Cornelis baron van Heeckeren, burgemeester, Jan Jacob Mispelblom Beijer, wethouder, en mr. Diederik Evert Wilbrenninck, lid van den raad en fungerend wethouder, respective der stad Zutphen, en aldaar woonachtig, in qualiteit als in gemelde betrekking van burgemeester en wethouderen het bestuur voerende van de liefdadige instelling ter gezegder stede, bekend onder den naam van Sint Anne Gilde of Sint Anne Broederschap.
En van de andere zijde de heeren mr. Hendrik Jan op ten Noort, agent van den algemeenen Rijkskassier, mr. Jan Carel Jacob van Löben Sels, crand eigenaar en Johan Anton van Sittert, particulier, allen mede hier ter stede woonachtig, als in dezen vertegenwoordigende het collegie van olderlieden en gildemeesteren of wel bestuurderen der ook liefdadige instelling te Zutphen en de naam dragende van Sint Antonij Groote Broederschap.
Zeggende  aanvankelijk de heeren comparanten dat tusschen de beide genoemde broederschappen, ieder voor de onverdeelde helft, sedert onheuchelijke tijden in het gemeen wordt bezeten het hierna te omschrijven boerenerve het Riefel onder Hengelo, nopens welken eigendom in het archief der Sint Antonij Groote Broederschap voorhanden zijn onderscheidene authentieke titels van aankomst van ettelijke eeuwen herwaarts dagteekenende, doch zoo wegens ouderdom als het oude schrift moeijelijk leesbaar en derhalve alhier niet nader kunnende worden omschreven, gelijk dan ook uit den aard der zaak daarvan geene overschrijving is geschied.
Voorts, dat bij besluit van zijne majesteit van den zeventienden julij dezes jaars no. 432 (medegedeeld bij besluit van heeren Gedeputeerde Staten dezer provincie in dato een en dertig julij daaraanvolgende no. 17) autorisatie is verleend geworden, respectivelijk tot den verkoop voor na te melden koopprijs, door de Sint Anne Antonij Broederschap aan en ten behoeve van de Sint Antonij Groote Broederschap alhier, mitsgaders wederkeerig tot den aankoop door laatstgezegde van eerstgemelde liefdadige stichting van de eene onverdeelde helft in en aan het bedoelde erve Riefel van hetwelk de meer bijzondere omschrijving wat het geheel betreft is volgende:
Het boerenerve het Riefel, gelegen onder de gemeente Hengelo, kwartier Zutphen, in de buurschap Bekveld, zoo en als hetzelve is bestaande:
a  In huis, schoppe, twee zaadbergen en put, den hof tegen het huis, den boomgaard vóór het huis, de groengrond aan den Grooten hof, den Grooten hof en den Oldenhof, kadastraal bekend in sectie I no. 280, 281, 282,283,284 en 292, ter grootte van een bunder, drie en veertig roeden, tachtig ellen.
b  In weidelanden, zijnde de Rondemaat, een strepeltje groengrond achter de boomen in de Kalverweide, de Kalverweide, de Kloot, de gewezen straat of beek achter de Kalverweide, de Spallenweide, de groengrond op den kamp voor het huis de Laagte genaamd, het Ossenslag en nog een stukje tot het Ossenslag behoorende. Kadastraal dit een en ander bekend in sectie H no’s. 35, 45, 46, 71, 72, sectie I, no. 107, 266, 289 en 290 ter grootte van tien bunder, drie en twintig roeden, tien ellen.
c  In bouwlanden, zijnde de Horst, het Schepelszaad, de kamp vóór het huis en de Hankink of Haitinkkamp, kadastraal sectie H no. 75, sectie I no. 267 en 276 en sectie K no. 593, te zamen ter grootte van acht bunder, vijf en zestig roeden, negentig ellen.
d  In heide of veldgronden, zijnde de heidegrond met eenige elzen struiken achter de eiken boomptjes voor de weide de Rondemaat, de zandgaten bij de kolenhoopen, de heidegrond met elshout bij het lage boschje en den weg, dito bij de kolenhoopen en langs de singel van den heer van Baak, dito tusschen de weide het Ossenslag en den dijk, dito na wat plantsoen het Griezezegge genaamd, en de gronden herkomstig uit de Dunsborger mark digt bij het Zand gelegen, kadastraal sectie H no. 37 en 48, sectie I no. 270, 277, 286, 287, 288, 434 en 436 en sectie D no. 1126, te zamen ter grootte van zeven bunder, twee roeden, vijftig ellen.
e  In akkermaalshout, zijnde de heggen om den kamp de Horst, het Stikkenboschje met het laage boschje op den kamp vóór het huis, het nieuwe bosch achter tegen den kamp, het boschje den  Oldenhof, het Riefelerslag en het boschje achter den Hankinkscamp, kadastraal sectie H no. 74, sectie I no. 265, 275, 293, 378 en sectie K no. 690, te zamen ter grootte van vier bunder, acht en vijftig roeden.
en f  In opgaand houtgewas, zijnde de peppelen op den singel achter de weide de Rondemaat, de eiken heesters op den dijk in de Kalverweide, dito in het Stikkenboschje, dito op den dijk in de weide de Kloot, dito in het Peddegat, de eikenboompjes in het Spallenbosch, de eiken heesters op den dijk vóór dat bosch, dito op den weg tusschen den kamp van het Riefel en dien van de Leemkuil, dito achter het Schepelszaad, dito achter het lage boschje en den weg, dito langs de Lake en nog dito langs die Lake, de peppels in het boschje bij de kolenhoopen, de eikenboomtjes op den Riefelerdijk, dito langs de Lake van het zoogenaamde Griezezegge, de eikenboomen in het boschje vóór de weide de Rondemaat, dito in de Kalverweide, dito achter het huis, dito in het bosch het Ossenslag, dito in de weide het Ossenslag, dito op den singel achter die weide, dito in het bosch het Riefelerslag en in de weide de Kloot, kadastraal sectie H no. 34, 43, 47, 73 en 76, sectie I no. 108, 109, 264, 268, 269, 272, 273, en 278, sectie H no. 36, 44, sectie I no. 279, 285, 291, 294 en 377, te zamen ter grootte van negen bunder, zes en tachtig roeden en vier en tachtig ellen.
Hebbende alzoo dit erve met deszelfs aanhoorigheden in het geheel eene grootte van een en veertig bunder, tachtig roeden en veertien ellen.
En verklaarden wijders de heeren comparanten ter eenre zijde namens de Sint Anne Broederschap voornoemd, onder vrijwaring als regtens hiermede te verkoopen aan de ook meergezegde Sint Antonij Groote Broederschap (in naam van dewelke de heeren comparanten, ter andere zijde in hunne qualiteit zulks zijn accepterende) de onverdeelde helft aan Sint Anne Broederschap toebehoorende in en aan het erve Riefel onder Hengelo, zoo als hierboven staat omschreven, en zulks op volgende voorwaarden:
1^e dat de verkoop geschiedt voetstoots, met alle lusten en lasten, regten en pligten waaraan het voorschreven erve thans is of bij den vervolge mogte worden onderworpen, bekend of niet bekend, uitgedrukt of niet uitgedrukt, dit ook ten aanzien van inhoud, grootte, aard of belendingen, zoodanig in allen deele als die goederen tot hiertoe gemeenschappelijk tusschen de beide broederschappen zijn bezeten geweest, doch nu voortaan alleen en uitsluitend bij de Sint Antonij Groote Broederschap zullen bezeten worden.
2^e Dat van stonden aan het geheele erve is voor rekening en risico der Sint Antonij Groote Broederschap, en door deze daarover ook terstond in vollen en vrijen eigendom mitsgaders gebruik en genot voor het geheel kan worden beschikt, des echter dat de Sint Anne Broederschap in den opbrengst der groen- en garvepacht over het thans loopende pachtjaar pro rato tot op heden zal deelen voor eene berekende som van acht en tachtig gulden drie en dertig en een halve cent, welke gelden te gelijk met den koopschat door die broederschap worden genoten.
En 3^e  Dat de belastingen over dezen jare achttien honderd een en veertig door de beide broederschappen gemeenschappelijk gedragen worden, doch dezelve van af den eersten januarij aanstaande geheel zullen komen en blijven voor rekening der Sint Antonij Groote Broederschap, die ook zal dragen alle kosten en regten ter zake of ten gevolge van dit contract nu of bij den vervolge komende te vallen.
Op welken voet en voorwaarden de onderwerpelijke verkoop en koop is geschied voor eene som van elf duizend zes en zestig gulden negen en negentig cents (zijnde de getaxeerde halve waarde van het voorschreven erve) welken koopprijs de heeren comparanten ter eenre zijde namens de Sint Anne Broederschap erkennen op het passeren dezes van de Sint Antonij Groote Broederschap te hebben ontvangen, daarvoor quiterende bij deze, over zulks dan ook de laatstgemelde broederschap bij deze stellende en surrogerende in alle regten van eigendom en verderen, welke de Sint Anne Broederschap op het erve Riefel konde uitoefenen, en te dien einde consenterende dat de overschrijving dezer koopacte op de openbare registers geschiede zoodra mogelijk.

Waarvan acte.

Gedaan en gepasseerd te Zutphen op het Ruitershofje aldaar den zes en twintigsten october achttien honderd een en veertig, in tegenwoordigheid van Leendert Koopman, oud meester kleermaker en Garrit Bettinck, uitdrager, beiden wonende ter gezegder stede als hiertoe expresselijk verzochte getuigen, dewelke met alle de heeren comparanten en den notaris voornoemd, na gedane voorlezing de tegenwoordige minute hebben geteekend, die gebleven is in het bezit en de bewaring der zelven notaris Lulofs.

[w.g.]
L Koopman                   
G:Bettinck                         

GvHeeckeren
J.J. Mispelblom Beijer
D,E, Wilbrenninck

H.J. opten Noort
J:C:J: van Loben Sels
Joh.A. van Sittert.

H.F. Lulofs/not.

f         .90 Trans. van schuldvordering      
     442.80 Verkoop
     443.70
     168.61 38%                    
  f  612.31

Geregistreerd te Zutphen den acht en twintigsten october achttienhonderd een en veertig, deel vier en dertig, folio vier en twintig recto, vak vijf en verder. Twee bladen en een renvooi.
Ontvangen voor regt van transport van schuldvordering negentig centen en van verkoop vier honderd twee en veertig gulden tachtig centen, tezamen bedragende met de acht en dertig opcenten zes honderd twaalf gulden een en dertig centen. De ontvanger
[w.g.]
AvanHoijtema.

1865 Bron Zutphensche Courant. 



1872 Bron Zutphensche Courant. 

1940 Uit de Collectie van G.H. Morsink. Bron ECAL 0044-inv. 1-100.


1953 Uit de Collectie van G.H. Morsink. Bron ECAL 0044-inv. 1-100.

LEES OOK: 

1940-1955 Stukken m.b.t. Pachtovereenkomst.pdf

(Bron 'Dossier Sint Anthony Groote Broederschap', RAZ 1081-84)

2007 Kopie H. Schuppers-Demming. 

LEES OOK: 

'Monument het Riefel' uit de Olde Kaste

(Bron Historische Vereniging Hengelo Gelderland (HVHG))